Κάποιοι θα έχετε δει ότι πριν από λίγο καιρό έκανα μια ανοιχτή δημόσια πρόταση να δημιουργήσουμε Διαδικτυακή Αριστεία. Στο διάστημα που μεσολάβησε κάθισα και σκέφτηκα τί είχα στο μυαλό μου όταν πρότεινα τα βραβεία και ταυτόχρονα συζήτησα με κάποιους φίλους την πιθανότητα να προχωρήσουμε μαζί, σε συνεργατική βάση, στην υλοποίηση αυτής της ιδέας μου. Καθώς το πράγμα πήγαινε σε μια κατεύθυνση που δε με ενδιέφερε καθόλου συνειδητοποίησα ότι όταν πρότεινα τη Διαδικτυακή Αριστεία, σκεφτόμουν ένα και μόνο ένα πράγμα: την επιβράβευση των καλών δημοσιογραφικών και δεοντολογικών πρακτικών στο Διαδίκτυο.
Σκέφτομαι ότι στα 8 χρόνια του μπλόγκινγκ μου, στο βιβλίο μου, στο ντοκιμαντέρ και στις ομιλίες μου αυτό που συζητάω συνεχώς είναι η δημοσιογραφία και η δημοσιογραφία των πολιτών, οι ευκαιρίες που κομίζει το Διαδίκτυο στη δημοσιογραφία και στην κοινωνία γενικότερα. Κάπως έτσι κατέληξα στο ότι πρέπει να εγκαινιαστούν Διαδικτυακά Βραβεία. Κι επειδή μ’ ενδιαφέρει πολύ η δημοσιογραφία και το μέλλον της, σκέφτηκα ότι πρέπει να δημιουργηθούν τα βραβεία δημοσιογραφίας και δημοσιογραφίας των πολιτών που αποφασίζονται απ’ τους πολίτες. Δημόσια, ανοιχτά, συμμετοχικά, με διαφάνεια και σοβαρότητα. Το Αριστείο Δημοσιογραφίας & Δημοσιογραφίας των Πολιτών. Το Αριστείο Διαδικτυακής Δημοσιογραφίας. Οι Διακρίσεις Δημοσιογραφικής Δημοσιογραφίας. Και κάπως έτσι γεννήθηκε το www.aristeio.net Μια ανοιχτή προσπάθεια επιβράβευσης Διαδικτυακών Δημοσιογράφων, μια συμμετοχική διαδικασία επιβράβευσης των καλών πρακτικών τους. Γι’ αυτό μοιράστηκα την ιδέα μου με όλους, γι’ αυτό την άνοιξα προς συζήτηση. Δε νομίζω ότι υπάρχει λόγος τώρα να την κλείσω.
Με αφετηρία λοιπόν αυτόν τον πολύ ουσιαστικό κατά τη γνώμη μου στόχο, αρχίζω να σκέφτομαι πώς θα έπρεπε να είναι η διαδικασία του Αριστείου. Και καταλήγω στην πιο απλή και ουσιαστική μορφή. Σύμφωνα πάντα με τη δική μου γνώμη, τα Βραβεία για τη Διαδικτυακή Δημοσιογραφία δεν χρειάζεται να ταυτιστούν με κάποια λαμπερή τελετή βράβευσης. Αυτές οι τελετές ανήκουν σ’ ένα άλλο κόσμο. Το Διαδίκτυο είναι ένας δημόσιος (και ιδιωτικός) χώρος όπου μπορούν να δημοσιογραφούν οι πάντες. Δεν υπάρχει λόγος να διοργανωθεί μια τελετή που εκ των πραγμάτων θα έχει κάποιους προνομιούχους καλεσμένους και θα αποκλείει πάρα πολλούς περισσότερους. Η τελετή βράβευσης μπορεί να είναι μια πολύ ταπεινή online διαδικασία, ή κάποια βίντεο με την παραλαβή των βραβείων απ’ τους βραβευθέντες, και να μπορεί να παρακολουθείται από τους πάντες. Αν τώρα κάποιος επέμενε ότι πρέπει οπωσδήποτε να γίνει μια offline συγκέντρωση για την απονομή, αυτή θα μπορούσε να είναι κάτι πάρα πολύ σεμνό, που να μην υπακούει στις γνωστές συμβάσεις των ανάλογων τελετών. Δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε την ουσία. Και η ουσία αφορά στις αξίες που επιβραβεύονται, στη διαδικασία που τις διασφαλίζει και στους ανθρώπους που κοπιάζουν για να αριστεύουν. Άλλωστε, σκοπός κι αντικείμενο της δημοσιογραφίας είναι ο έλεγχος των εξουσιών. Μια τελετή που αναδεικνύει τους δημοσιογράφους ως ήρωες δε βοηθά σε τίποτα. Η δημοσιογραφία στο Διαδίκτυο είναι μια μεγάλη ευκαιρία να επιστρέψει η δημοσιογραφία στον καταστατικό ρόλο της.
Επιπλέον, δεν χρειάζεται να γίνουν μεγάλα έξοδα. Η όλη διαδικασία μπορεί να περιοριστεί στα έξοδα της ιστοσελίδας και των βραβείων -τα οποία φυσικά δεν θα είναι χρυσά!- καθώς και στην πληρωμή των ανθρώπων που θα δουλέψουν κατ’ αποκοπήν. Μιλάμε για Διαδικτυακά Βραβεία διάολε! Ίσως η πιο σημαντική ανταμοιβή του Αριστείου να είναι το ειδικό μπάνερ που θα τοποθετούν οι βραβευμένοι στις σελίδες τους! Δεν χρειάζεται ούτε να τυπώσουμε καταλόγους, ούτε να έχουμε διάσημους παρουσιαστές, ούτε αίθουσες τελετών! Αν κάποιος ευγενικός χορηγός θελήσει να στηρίξει το θεσμό, θα καλύψει όλα αυτά τα έξοδα, και πιθανώς να προκύψει και χρηματικό έπαθλο για ορισμένες κατηγορίες. Πραγματικά δεν ξέρω γιατί πρέπει να ακολουθηθεί μια τακτική λαμπερών απονομών, η οποία προσιδιάζει καλύτερα στον κόσμο του θεάματος κι όχι στο Διαδίκτυο, που είναι πιο πολύπλευρο και θέλουμε να είναι πιο ουσιαστικό. Το θέμα Αριστείου είναι η αξιοπιστία του, αυτά που επιβραβεύει κι ο τρόπος που τα επιβραβεύει, κι όχι η τελετή, οι κατάλογοι, τα τραπέζια, το γκλάμουρ.
Θεωρώ ότι σε πρώτη φάση πρέπει η κοινότητα όλων όσοι δημοσιογραφούν στο Διαδίκτυο να συμφωνήσουμε σ’ ένα κείμενο αξιών που θερωρούμε ότι μπορεί να είναι δεσμευτικό. Γι’ αυτό πηγαίνετε στη σελίδα “Κείμενο Αξιών” και αφήστε σχόλιο με τις παρατηρήσεις σας. Έχω ήδη μιλήσει με κάποιους ανθρώπους που χαίρουν ευρύτερης εκτίμησης στο Διαδίκτυο και την κοινωνία, και θα παρακολουθούν από κοντά τη διαδιακασία. Σχετικά με τη διαδικασία επισκεφθείτε τη σελίδα “Διαδικασία” και προτείνετε ή ψηφίστε πώς πιστεύετε ότι πρέπει να απονέμονεται το Βραβείο. Ευχαριστώ κι αναμένω τις σκέψεις σας.
